Wat is social return en hoe werkt het in een aanbesteding?

Social return is een aanpak waarmee overheden werk willen creëren voor mensen die ver van de arbeidsmarkt staan. Volgens PIANOo kunnen inkopers van overheden opdrachtnemers stimuleren of verplichten om deze groepen bij de uitvoering van een opdracht te betrekken. Een Europeesrechtelijke verplichting voor aanbestedende diensten is het niet, schrijft PIANOo.

Een aanbestedende dienst kan social return op drie manieren opnemen. Als minimumeis in de opdrachtspecificatie. Als gunningscriterium: een hoger percentage of een beter plan van aanpak levert meer punten op. Of als bijzondere uitvoeringsvoorwaarde, volgens PIANOo de meest gebruikte toepassing. Die wordt pas tijdens de uitvoering gecontroleerd.

Hoe groot de verplichting is, bepaalt de opdrachtgever. Volgens PIANOo kan het gaan om een percentage van de opdrachtsom, van de loonsom of van het aantal arbeidsuren, en het beleid verschilt per organisatie. De meeste overheden gebruiken volgens PIANOo nu de opdrachtsom. De eis moet voldoen aan beginselen als non-discriminatie, objectiviteit, transparantie en proportionaliteit.

De opdrachtnemer vult social return in volgens de regels van de opdrachtgever. Bij een plan van aanpak beschrijft de inschrijver hoe hij dat doet. Uitvoeringsvoorwaarden komen volgens PIANOo in het contract. PIANOo noemt de Prestatieladder Socialer Ondernemen als instrument om bieders te herkennen die meer bijdragen. In de voorbeeldbestekteksten die PIANOo noemt, komt ook de bouwblokkenmethode voor.

De visiepagina van PIANOo over social return is van november 2018. Lees daarom altijd de social return-paragraaf van de aanbesteding zelf en kijk voor actuele uitleg op pianoo.nl.